dinsdag 12 juni 2018

De onzichtbare hand van Bas van Bavel

De Onzichtbare HandDe Onzichtbare Hand by Bas van Bavel
My rating: 4 of 5 stars

In het voorwoord van De onzichtbare hand, met als ondertitel Hoe markteconomieën opkomen en neergaan, hoopt Bas van Bavel dat zijn boek niet alleen stof tot nadenken oplevert en helpt bij het interpreteren van de hedendaagse ontwikkelingen in de economie, maar ook dat het aanzet 'tot handelen, om te proberen deze ontwikkeling te stuiten en de vrije, gelijkwaardige en welvarende samenleving te beschermen waarin we zijn opgegroeid.' 

Wat is die ontwikkeling dan die – volgens van Bavel – gestuit moet worden? In een paar simpele woorden: de neergang van onze (vrije)markteconomie. Van Bavel tracht ten eerste aan te tonen dat de markteconomieën niet een moderne 'uitvinding' zijn om vervolgens te laten zien hoe ze ontstaan, zich ontwikkelen en vervolgens neergaan, waarbij – en daar gaat het Van Bavel om – vrijheid en welvaart altijd verloren gaan. Door drie historische voorbeelden van markteconomieën te behandelen – Irak in de vroege Middeleeuwen (500 - 1100), de stadstaten in het middeleeuwse Italië (1000 - 1500) en Nederland aan het eind van de Middeleeuwen tot en met de 19de eeuw (1100-1800) – 'verdedigt' Van Bavel op overtuigende wijze zijn stelling dat de 'opkomst en de overheersende rol van markten voor grond, arbeid en kapitaal een zichzelf ondermijnende ontwikkeling is, want het samenspel tussen dominante markt, economie en samenleving leidt uiteindelijk tot een terugval in welvaart en welzijn.' 

Van elk van de drie eerder genoemde voorbeelden die van Bavel bespreekt, laat hij zien welke rol factormarkten (markt voor grond, pacht, arbeid en kapitaal) én de minstens zo belangrijke maatschappelijke context spelen bij het accumuleren van economische middelen en het ontstaan van elites, die vervolgens steeds meer (politieke) invloed vergaren en meer en meer uit eigen belang gaan handelen, waarmee de neergang van de markteconomie een feit is. Bij het bespreken, vertelt Van Bavel de grote lijnen maar gebruikt daarnaast allerlei voorbeelden van personen, dingen en gebeurtenissen die zijn overkoepelende verhaal ondersteunen. Zo staat er een prachtig verhaal in van Ibn Al-Jassas, een juwelier in de tweede helft van de tiende eeuw. Hij profiteerde van het feit dat de handel in luxe consumptieartikelen nog de enige bloeiende sector was omdat de (markt)elite inmiddels zoveel in bezit had en zo rijk geworden was, dat ze hun geld alleen nog maar aan luxe goederen konden uitgeven. Ongeveer zoals nu deze (markt)elite hun geld spenderen aan ruimtevaart en/of cryonisme... 

Van Bavel eindigt met een conclusie en een naschrift. Met de hulp van enkele grafieken en een overduidelijk schema laat hij in zijn conclusie zien '[w]aarom markteconomieën op de lange termijn fundamenteel onverenigbaar zijn met welvaart, gelijkwaardigheid en brede besluitvorming', wat niet toevallig de ondertitel van dat hoofdstuk is. Het naschrift bevat reacties op de discussies die ontstonden naar aanleiding van het verschijnen van de Engelstalige editie. Deze Nederlandstalige editie is geen rechtstreekse vertaling van het oorspronkelijke boek. Roland Fagel heeft het vertaald en toegankelijker gemaakt, terwijl Van Bavel het resultaat nog wat bewerkt en aangevuld heeft. Dat heeft er allemaal voor gezorgd dat deze versie van De onzichtbare hand  leesbaarder is dan Adam Smith' The Wealth of Nations (al was het maar omdat de onzichtbare hand daar slechts één keer in genoemd wordt).

Toch is Van Bavel nergens zo duidelijk als in het interview met Trouw waarin hij dé cruciale factor voor het ontstaan en (geen) onderdeel worden van een economische elite in één woord omschrijft: Toeval! Om dat vervolgens met een supersimpel voorbeeld uit te leggen: 'Stel je dan een dobbelspel voor waarbij iemand die een zes gooit er een dobbelsteen bij krijgt. Heb je toevallig de mazzel een zes te gooien, dan vergroot je met die extra dobbelsteen onmiddellijk de kans op nog meer zessen.' 

Zo simpel is De(ze) onzichtbare hand niet, maar wel net zo verhelderend.
Gelezen en gerecenseerd voor Hebban.nl

View all my reviews

De slaapster en de spintol van Neil Gaiman en Chris Riddell

De slaapster en de spintolDe slaapster en de spintol by Neil Gaiman
My rating: 5 of 5 stars

Ze vroeg zich af hoe het zou voelen om getrouwd te zijn. Het zou het einde van haar leven betekenen, besloot ze, als het leven een periode van keuzes was.
De koningin van het koninkrijk dat naast het koninkrijk ligt waarin het door de fraaie zijde zo bekende Dorimar ligt, overpeinst haar situatie die morgen. Op dat moment zijn de drie dwergen op weg naar Dorimar om die beroemde zijde te kopen om dat als huwelijkscadeau aan te bieden. Omdat de hoogte van de bergketen die tussen de twee koninkrijken zo hoog is dat het te gevaarlijk is om bovengronds te gaan, en omdat zij dwergen zijn, reizen ze ondergronds. Eenmaal aangekomen in het eerste dorpje nadat ze weer bovengronds gekomen zijn, bezoeken ze gewoontegetrouw de dorpsherberg en hun vriend, de herbergier Meester Vossen.Het is ongebruikelijk druk in de herberg en op hun vraag naar de reden krijgen ze verschillende antwoorden: Slaap! Ziekte! Rampspoed! Veroorzaakt door een heks! Een slechte fee! Een tovenares. Uiteindelijk wordt duidelijk dat de prinses van het koninkrijk zich geprikt heeft aan een betoverde spintol, waardoor ze in slaap is gevallen en zo al tientallen jaren in de toren van het - inmiddels door een overvloed van doornige rozenstruiken overwoekerde - kasteel verblijft.

sss%2B01.jpg

Maar het slapen blijft niet meer beperkt tot alleen de bewoners van het kasteel; inmiddels is vrijwel de gehele bevolking van het koninkrijk in slaap gevallen en zal het niet lang meer duren totdat de slaap ook de mensen in de herberg zal bereiken.Nadat de dwergen, die door hun magische krachten gelukkig niet besmet worden met de slaap, de situatie grondig in ogenschouw hebben genomen, keren ze bliksemsnel terug naar het koninkrijk van de koningin en brengen haar op de hoogte. Zij zal moeten ingrijpen, want anders zal de bevolking van haar koninkrijk ook besmet raken.
Ze liet haar eerste minister halen en vertelde hem dat hij in haar afwezigheid verantwoordelijk was voor het koninkrijk, en dat hij zijn best moest doen om het niet kwijt te raken of stuk te maken.Ze liet haar verloofde halen en zei dat hij zich niet zo moest aanstellen en dat ze heus nog wel gingen trouwen, ook al was hij maar een prins en zij een koningin, en ze aaide hem onder zijn mooie kin en kuste hem tot hij glimlachte.Ze liet haar maliënkolder halen.Ze liet haar zwaard halen.Ze liet proviand halen, en haar paard, en toen reed ze het paleis uit, naar het oosten.
sss%2B02.jpg
Daar gaat ze, de heldin van De slaapster en de spintol van Neil Gaiman, getekend in zwart, wit en goud door Chris Riddell, op weg om hulp te bieden aan de prinses en haar bevolking. Ze krijgt natuurlijk hulp van de drie dwergen, maar of het allemaal gaat lukken, en of ze het allemaal overleven, en wat ze moeten doen om de slaap te overwinnen, dat weten ze niet.

Zowel Gaiman als Riddell dragen dit zwartwitgouden sprookjesboek op aan hun dochters, waarbij Gaiman dat doet omdat Holly en Maddy hem wakker (!) hebben gemaakt en Riddell, voor zijn dochter Katy, aan het begin van haar avontuur. Wat een bofferds, die meiden, met vaders die zo'n heerlijk, eigentijds grimmig sprookje voor hen en alle andere kinderen op de hele wereld hebben gemaakt. Riddells uiterst gedetailleerde tekeningen, waar je iedere keer dat je ze bekijkt weer nieuwe dingen ziet, en die bijna ouderwetse, sprookjesachtige vertelwijze van Gaiman sluiten naadloos op elkaar aan. Stevig verpakt in een prachtig geïllustreerde cassette zit een magnifiek herteld en getekend sprookje dat de eeuwigheid verdient, voor mijn part en graag zelfs, ter vervanging van De schone slaapster en Sneeuwwitje. Gelezen en gerecenseerd voor Hebban.nl

View all my reviews

maandag 2 april 2018

HRC 2018 Update 02/04/2018



GELEZEN
Categorie
04. Een graphic novel : Wereldwijven 1 - Pénélope (****)
05. Een boek uit de Leesclub Hall of Fame : Grime - Wytske Versteeg (****)
23. Een boek dat een verhaal in een verhaal is : The hunting accident - David L. Carlson & Landis Blair (Graphic novel) (*****)
41. Een griezelig boek : Consent - Leo Benedictus (***)
44. Een boek uit een genre dat je nooit leest : Fire and fury: inside the trump white house - Michael Wolff (***)

Overig
The Italian Teacher - Tom Rachman (**)
Boundless - Jillian Tamaki (****)
Krimp - Justine Le Clercq (***)
Frankenstein in Bagdad - Ahmed Saadawi (****)

NOG TE LEZEN
01. Een dik boek : Jerusalem – Alan Moore
02. Een Nederlands debuut : KSX – Roel Venderbosch (Graphic novel)
03. Een boek van een Bekende Nederlander : IV – Arjen Lubach
06. Het eerste deel van een serie : The Gunslinger born (The Dark Tower) – Robin Furth, Peter David e.a. (Graphic novel)
07. Een boek met een getal in de titel : De acht bergen - Paolo Cognetti ('eigen' leesclub?)
08. Een verfilmd boek : Blue Is the Warmest Color - Julie Maroh (Graphic novel)
09. Een (ooit) verboden of verbannen boek : This one summer - Jillian Tamaki (Graphic novel)
11. Een boek van tien jaar of ouder :
12. Een boek met een enorm lange titel : How to Get Filthy Rich in Rising Asia - Moshin Hamid
13. Een in 2017 bekroond boek : The power - Naomi Alderman
14. Een boek dat al heel lang in je kast staat :
15. Een Libris Literatuur Prijs-winnaar : Tomas Lieske - Franklin
16. Een boek dat in 2018 is verschenen : The overstory - Richard Powers
17. Een boek dat je in één avond uit hebt : Women and power - Mary Beard
18. Een Vlaams debuut :
19. Een boek dat verscheen in jouw geboortejaar : The Sot-Weed Factor - John Barth
20. Een doorbraakboek van een bekende auteur : Stranger things happen - Kelly Link of The Heart Is A Lonely Hunter - Carson McCullers
21. Een boek van een auteur jonger dan 30 jaar :
22. Een boek met korte verhalen : Her body and other parties - Carmen Maria Machado
24. Een historische roman : Heretics! - Steven & Ben Nadler (Graphic novel) of Hild - Nicola Griffitch
25. Een boek met #diversiteit :
27. Een waargebeurd boek : De onwetenden - Étienne Davodeau (Graphic novel)
28. Een boek van meerdere auteurs : The rise and fall of D.O.D.O. - Neal Stephenson, Nicole Galland
29. Een boek dat zich afspeelt in een oorlog :
30. Een grappig boek :
31. Een boek dat je al heel lang wilt uitlezen :
32. Een what if boek :
33. Een boek in winterse sferen : Snowpiercer - Jacques Lob (Graphic novel)
34. Een boek met een naam in de titel : Tetris - Box Brown (Graphic novel)
35. Een boek bekroond met een Hebban Award :
36. Een hervertelling van een sprookje of legende :
37. Een Aziatische roman of thriller :
38. Een roadtrip boek :
39. Een boek waarin muziek een rol speelt :
40. Een boek dat zich afspeelt op een eiland :
42. Een boek waarin weer of klimaat een rol speelt :
43. Een boek waarin religie een rol speelt : Een paradijs verloren - Pablo Auladell / John Milton (Graphic novel)
45. Een boek dat zich afspeelt in meerdere tijden :
46. Een beestachtig boek : Animals strike curious poses - Elena Passarello
47. Een boek over een bestaand historisch figuur : Magritte, This is not a biografy - Vincent Zabus (Graphic novel)
48. Een boek van een auteur met pseudoniem :
49. Een boek over boeken : How to Read Nancy - Paul Karasik, Mark Newgarden (Graphic novel)
50. Een boek dat je ooit voor je lijst las of moest lezen :
46b4f6289c5441b54f450e4398346aa6.gif
Meer informatie over de challenge van 2018? Zie hier
Een volledig (dwz inclusief niet op Hebban beschikbare boeken) overzicht van mijn 2018 challenge? Zie hier
Alternatieve invulling van de challenge van 2018? Zie hier

dinsdag 27 maart 2018

Wereldwijven van Pénélope Bagieu

Wereldwijven (Wereldwijven, #1)Wereldwijven by Pénélope Bagieu
My rating: 4 of 5 stars

Het is het midden van de vierde eeuw voor Christus en Agnodice, een Atheense jonge vrouw, besluit naar Egypte af te reizen om daar voor arts te studeren. In Athene kan dat niet, omdat vrouwen er niet als arts mogen werken. Vrouwelijke artsen worden er namelijk van verdacht abortussen uit te voeren en dat kunnen de mannen natuurlijk niet toestaan. Als het al waar is. Agnodice keert na haar opleiding terug naar Athene, maar moet zich vervolgens als man vermommen om haar werk te kunnen doen. Zij doet dat zo goed, ze helpt zoveel vrouwen en redt zoveel kinderen dat ze na enige tijd ongemeen populair is bij de vrouwen. Dat valt verkeerd bij de andere artsen en dus wordt zhij ervan beschuldigd haar patiëntes te misbruiken. Een tribunaal van echtgenoten en mannelijke artsen veroordeelt Agnodice vervolgens.



Leymah Gbowee, geboren in 1972 in Monrovia, Liberia, wil net als Agnodice arts worden. Helaas komt het daar niet van omdat Charles Taylor met zijn NPFL de macht grijpt in Liberia, waardoor een burgeroorlog uitbreekt. Leymah vlucht samen met haar moeder en zussen naar een vluchtelingenkamp in Ghana. Ondanks dat ze ingepalmd wordt door een verkeerde man die haar keer op keer mishandelt, lukt het haar via hard studeren en vooral hard werken om het verschil te maken voor talloze vluchtelingen.



Meer en meer richt Leymah zich op het bewerkstelligen van vrede en de wijze waarop vrouwen daarbij een rol van betekenis kunnen spelen. Zij organiseert de vredesbeweging Women of Liberia Mass Action for Peace, die er in 2003 op unieke wijze voor zorgt dat er een einde komt aan de (tweede) burgeroorlog in Liberia. Hoewel zij gevraagd wordt om Liberia mee te helpen regeren, besluit zij om haar opleiding te vervolgen, want, zo zegt ze: 'Ik ben veel nuttiger als ik vrouwen ga leren zich te verenigen om de wereldproblemen aan te pakken.' Volledig terecht ontvangt dit machtig sterke wijf in 2011 de Nobelprijs voor de Vrede.

Het zijn zomaar twee vrouwenlevens uit Pénélope Bagieu's Wereldwijven (deel 1) gescheiden door pakweg tweeduizend jaar en de Middellandse zee. Er zijn vele overeenkomsten tussen (het leven van) Leymah en Agnodice, maar wat zij en álle andere vrouwen in dit boek bovenal met elkaar gemeen hebben, is dat ze hardnekkig zichzelf willen zijn en tot het uiterste gaan om dat te bereiken. Dat geldt voor Clémentine Delait, de vrouw met de baard, die als eerste geportretteerd wordt, tot en met Wu Zetian, keizerin in China, waarmee wordt afgesloten. De meeste, maar niet alle vrouwen vechten tegen mannen, oorlog en/of maatschappelijke onderdrukking. Georgina Reid vecht bijvoorbeeld tegen het water dat haar tuin en een vuurtoren dreigt op te eten, terwijl Annette Kellerman, de zeemeermin, haar hele leven dankbaar gebruik maakt van water om successen te behalen.

Bagieu maakt spaarzaam gebruik van kleur – veel zwart-wit met hier en daar toefjes groen en rood – in de kleine tekeningen waarmee ze de levensverhalen van deze vijftien stijfkoppen vertelt. Ze leeft zich echter helemaal uit in de afsluitende, twee pagina's vullende afbeelding waarmee elk vrouwenvignet wordt afgesloten. Soms zijn die afbeeldingen verpletterend kleurrijk en soms alleen maar verpletterend zoals die van wereldwijf Joséphine Baker.



Vijftien stijfkoppen, die stuk voor stuk hun plaats hebben opgeëist en verdiend. Dit eerste deel van Wereldwijven smaakt naar meer. Veel meer!

Gelezen en gerecenseerd voor Hebban.nl

View all my reviews


View all my reviews

zaterdag 13 januari 2018

Can't you read? (uit Eve's Hollywood - Eve Babitz)

[...]
I don’t remember how old I was when I first heard Los Angeles described as a “wasteland” or “seven suburbs in search of a city” or any of the other curious remarks uttered by people.
It was never like that for us growing up here.
For one thing, there was always so much going on, so many different people, and my mother’s constant soirees and dinners.
“Wasteland” is a word I don’t understand anyway because physically, surely, they couldn’t have thought it was a wasteland—it has all these citrus trees and flowers growing everywhere.
I know they meant “culturally.” But it wasn’t.
Culturally, L.A. has always been a humid jungle alive with seething L.A. projects that I guess people from other places just can’t see. It takes a certain kind of innocence to like L.A., anyway. It requires a certain plain happiness inside to be happy in L.A., to choose it and be happy here. When people are not happy, they fight against L.A. and say it’s a “wasteland” and other helpful descriptions.
Vera Stravinsky once told me that in 1937 she went on a picnic, in a few limousines, that Paulette Goddard had prepared (“because she was quite a gourmet . . .” Vera said). On the Picnic was the Stravinskys, Charlie Chaplin and Paulette Goddard, Greta Garbo, Bertrand Russell and the Huxleys. They got into the cars to drive to a likely spot, but there were no likely spots and they drove and drove. There had been a drought and everything was dry, there was no grass and so finally they spotted the measly L.A. “River” and decided to spread their blanket on its ridiculous banks and make the best of it. The “L.A. River” is a trickle that only looks slightly like a river if there’s been a downpour for three months but even then it doesn’t look like a river. Anyway, they spread out the food, the champagne, the caviar, the pâté and everything and sat on the banks of the “river” beneath a bridge over which cars were going.
“Hey!”
They looked up and there was a motorcycle cop with his fists on his hips, looking cross.
“Yes?” Bertrand Russell stood up to inquire.
There was a sign that said that people were not allowed to picnic by the “river.”
The cop pointed at the sign and looked at Russell and then said, “Can’t you read?”
If the story’s details are different, if it was another year and the Huxleys weren’t there, still, it is an L.A. “wasteland” story. It’s a story of L.A.
The cop only relented when he recognized Garbo.
[...]

Zie verder Eve Babitz, a Glamour Girl Who Refused to Be Dull (recensie The New York Times)

zondag 7 januari 2018

Grime van Wytske Versteeg

GrimeGrime by Wytske Versteeg
My rating: 4 of 5 stars

'Je vertrouwt erop dat je hetzelfde ziet als anderen, ' zegt ze, een paar gesprekken later. 'Dat je de wereld begrijpt zoals zij. Natuurlijk zijn er verschillen. Als je geen rood kunt zien, dan ben je kleurenblind. daar is een woord voor en het is niet erg. Maar een tafel zien en niet weten, niet zeker, of het een tafel is, zelfs als je het ruwe oppervlak kunt voelen, op datzelfde moment en het toch niet kunnen geloven, omdat je niet meer weet wat je vertrouwen kunt. Daarna zul je voor altijd anders zijn, anders door de gezichten van de anderen, door hoe zij naar jou kijken.'
Gevraagd naar haar grootste angst geeft Suyin dit antwoord. Het is Nino, de ik-persoon, de verteller van het verhaal die haar de vraag stelt. Sophie is ook aanwezig, net als Michael. Michael, de jeugdvriend van Nino, is Suyin aan het filmen terwijl ze de vragen van Nino beantwoordt. En dan vertelt Suyin over Grime, de gezichtloze, lange Slenderman, de hoofdpersoon van een van die enge verhalen die de groep schoolmeiden waar Suyin, samen met Sophie, onderdeel van was, elkaar vertelden. Maar Grime is vanaf dat moment langzaam maar zeker steeds reëler geworden en ging meer en meer Suyins leven beheersen.

De vier zijn op dit moment allen aanwezig op Shelterwood, een instituut dat door Suyins vader is gesticht, speciaal voor jongeren zoals Suyin die wel wat beschutting en hulp kunnen gebruiken voor het omgaan met de buitenwereld. Nino en Michael zijn jeugdvrienden, maar Michael is een tijdlang buiten beeld geweest. Ineens, van de ene op de andere dag was hij weg zonder Nino ook maar iets te vertellen, niet lang nadat hij een volledig in paniek geraakte Nino uit het uitgestrekte woud rondom hun woonplaats redde.
Nino vertrekt niet lang nadat Michael is verdwenen naar Shelterwood en maakt daar kennis met Suyin, op wie hij hevig verliefd wordt, en Sophie, de vriendin van Suyin. Als hij vervolgens de kans krijgt om een kamer te huren in het huis waar Suyin en Sopie wonen, neemt hij dat natuurlijk met beide handen aan.

En dan, ineens, is Michael daar weer. Michael, die in de tussentijd oorlogsfotograaf is geworden maar ook een enorme belangstelling voor films heeft gekregen. Het lukt hem vrij eenvoudig op basis van zijn ervaring om ook - tussentijds - op Shelterwood te worden aangenomen en zijn eerste films te maken. Waaronder de film Grime, waar het fragment dat hierboven staat in voorkomt en die uitloopt op iets verschrikkelijks. Zo verschrikkelijk dat het de vriendengroep voor altijd, zo lijkt het althans, opbreekt. Maar Nino en Sophie lopen elkaar op een gegeven moment weer tegen het lijf, worden verliefd en krijgen een kind, Kee. Maar Nino blijkt niet in staat om die zomer van de film achter zich te laten, en wil, zes jaar later, voor eens en voor altijd vaststellen en vastleggen wat er gebeurd is en gaat dus op ontdekkingsreis.

Grime is een hallucinerend verhaal met een verteller, Nino, die zeer precies en concreet zijn verhaal vertelt door middel van vloeiend in elkaar overlopende flashbacks, die in bijna concentrische cirkels uiteindelijk het hier en nu weer bereiken. Langzamerhand wordt duidelijk wat er tijdens die laatste zomer op Shelterwood is gebeurd en wat Suyin gedaan heeft of zou kunnen hebben gedaan, want net zoals Grime laat de waarheid haar gezicht nergens duidelijk zien. Het is daarom uiteindelijk aan de lezer om de werelden van waan en werkelijkheid van elkaar te onderscheiden, zonder daarbij te kunnen terugvallen op zekerheden een eigen verhaal te maken. Zoals altijd.

Gelezen ihkv De blind date leesclub #10 (december 2017) waardoor ik geholpen en gedwongen werd door, en samen met de andere deelnemers niets, maar dan ook niets zomaar voor waar aan te nemen.

View all my reviews

zondag 31 december 2017

Andromeda van Jef Schokkaert

AndromedaAndromeda by Jef Schokkaert
My rating: 3 of 5 stars

Tom de Cock schrijft op de site van Uitgeverij Vrijdag (20/20/2017) ter gelegenheid van de boekpresentatie van Andromeda het volgende:

Als ik zou zeggen: “Amai, de prijzen van de diepvriespizza van Dr. Oetker zijn weer gestegen, dat is eigenlijk echt een schande,” dan is de kans groot dat hij [Jef Schokkaert], turend in de verte en na een trek van zijn gerolde sigaret, zou zeggen: “Nee, Tom. Dat is geen schande, als je erover nadenkt. En ik zal je uitleggen waarom.” Elk van ons heeft op die manier wellicht al meer dan één lange, boeiende avond bij meer dan één fles wijn met Jef doorgebracht.

Ik hoor niet bij die 'elk van ons', maar heb wel diverse avonden doorgebracht met Schokkaerts debuut Andromeda, dat niet - als weTom de Cock mogen geloven - Schokkaerts eerste pennenvrucht is maar wel het eerste waar hij zo achter staat dat hij het aandurfde het te publiceren.
Bovenstaande quote geeft niet alleen een indruk van de schrijver, maar ook van wat er zoal gebeurt in Andromeda. Schokkaert vertelt veel via zijn personages, raakt veel grote onderwerpen aan, legt het een en ander aan narigheid bloot en tracht daarmee de lezer aan het denken te zetten over klimaatverandering, vervuiling, geldbeluste big pharma, terroristische aanslagen, de strijd tegen HIV, vernietiging van natuurgebieden, enz, en de eigen rol en verantwoordelijkheid daarbij.

Wat ontbreekt zijn de gerolde sigaret en de fles wijn, en misschien dat die nodig zijn om dieper op de onderwerpen in te gaan. Het kapitalisme word diverse malen als de grote schuldige aangewezen, maar hoe dat dan komt, wordt nergens duidelijk. Zo vertelt Hazel, een van de hoofdpersonen, het volgende over een olieramp bij Groenland:

'[...] Enkelingen dan nog die niet verder kijken dan hun ambtstermijn, of een bedrag op een spaarrekening dat overtreft wat een normale mens in heel zijn leven verdient. En ik geloof ook dat als je kijkt naar wat er nu gebeurd is bij de Prometheus aan de kust van Groenland, mensen zich stilaan vragen beginnen te stellen bij de gevolgen die onze levensstijl met zich meebrengt. 250 miljoen liter ruwe olie die in een tot dan toe onaangeroerd stukje zee sijpelt, dat is bijna dubbel zo erg als de Exxon Valdez in ‘89. Ze wisten dat het een gevaarlijke passage was met de ijsschotsen in die tijd van het jaar, maar toch werden ze in zee gedwongen door de strakke schema’s die enkele sigarenrokende bonzen aan de top van de voedselpiramide erop nahouden. Ik bedoel, hoe kan je daar nu niet woest van worden?’

Dit verklaart echter niets, natuurlijk. Ook die sigarenrokende bonzen zijn mensen, en iedereen die eraan meewerkte, tot aan degenen die op de Prometheus aanwezig waren. Niemand heeft Groenland willen vervuilen met die olie, waarom is dat schip dan toch gaan varen? Dát wordt niet onderzocht of uitgeplozen... Net zomin als de plotseloze kentering in de Braziliaanse onlusten. In een paar zinnen is het opgelost:

Het stadsbestuur [van Rio de Janeiro] overwoog de staat van beleg af te kondigen, maar bij vervroegde verkiezingen werd er een nieuwe regering gestemd die onmiddellijk enkele crisismaatregelen invoerde: het minimumloon werd geïndexeerd, er werden vier grote centra opgericht voor de opvang van zwervers en drugverslaafden en de politie bewaakte de openbare instellingen met veel vertoon. [...] Rio werd traag maar zeker opnieuw een leefbare stad. 

#Hoedan? #Waaromdan? Waar komen die verstandige politici ineens vandaan?

Als de personages dan ook nog bijna uitsluitend bestaan om al die ellende aan de orde te stellen en daardoor nooit echt van vlees en bloed worden, dan blijft er helaas niet meer over dan een beloftevol verhaal dat de belofte nergens helemaal inloste...

(gelezen ihkv een Hebbanleesclub)

View all my reviews