Een Mann van Rindert Kromhout

Een Mann by Rindert Kromhout
My rating: 4 of 5 stars

Het is moeilijk om een boek te beoordelen waarvan je na een paar pagina's al weet dat je niet tot de doelgroep behoort. Normaal gesproken lees ik dan niet verder, maar dit keer kon ik dat niet omdat ik een van de coördinatoren van de Hebbanleesclub Een Mann was. Het boek stond aangekondigd als literaire roman, maar het is, wat mij betreft, een Young Adultroman. Dat zeg ik op basis van de toon, schrijfstijl én opzet van het boek.

Kromhout heeft er voor gekozen om een groot deel van het boek 'door de 19-jarige Klaus Mann' te laten schrijven in de vorm van een roman geworden brief aan zijn vader. Er is een proloog, en er zijn intermezzo's die zich in het 'nu' afspelen die de briefroman zo nu en dan even afwisselen. Die opzet werkt geweldig goed.... tenzij je Klaus Mann kent van boeken als Het keerpunt of Mefisto of uit andere boeken over hem of zijn familie. Rindert Kromhout heeft er voor gekozen, en terecht natuurlijk, om niet de schrijfstijl van Klaus na te doen, omdat dat absoluut zou zijn mislukt.

Dat maakt voor mij dit boek zo moeilijk om te beoordelen... ik ken de familie Mann uit andere boeken, van andere boeken... ik heb bijvoorbeeld Mefisto van Klaus Mann gelezen en daarom geloof ik dit boek niet. Dit kan nooit grotendeels door Klaus geschreven zijn, ook niet door de fictieve Klaus. Aan de andere kant weet ik, door de reacties en de zeer levendige discussies die ontstonden in het café en op de diverse discussiepagina's van de leesclub, dat dit een uitstekend boek is om kennis te maken met de familie Mann, hun schrijven, hun tijd van leven, met Klaus zelf natuurlijk en de boeken die door de diverse leden van de familie geschreven zijn. Dan moet dit een goed boek zijn. Dan heeft Kromhout zijn doel bereikt, want de nieuwsgierigheid van de mensen die de Mannen nog niet of nauwelijks kenden is opgewekt en ze gaan gelezen worden!

En daarom, daarom toch vier sterren, hoewel dit niet mijn boek is en ik de eventuele vervolgen niet zal gaan lezen.

(Bovendien heb ik inmiddels Het keerpunt van Klaus opgesnord, net als De onderdaan van Heinrich, die beide al lange tijd ergens tussen al die andere nog te lezen boeken stonden te wachten.... komend jaar gaan ze gelezen worden. Zeker weten!)

View all my reviews

Economix van Michael Goodwin, getekend door Dan E. Burr

Economix: How and Why Our Economy Works (and Doesn't Work), in Words and Pictures by Michael Goodwin
My rating: 5 of 5 stars

‘Wij zijn burgers van een democratie', zegt de stripversie van Michael Goodwin op een van de eerste pagina's van Economix. 'De meeste kwesties waar we over stemmen zijn economische kwesties. Het is onze verantwoordelijkheid om te begrijpen waar we over stemmen.’

Zo begint het voorwoord van het leukste boek over economie ter wereld. Het leukste én begrijpelijkste! Een groter compliment is er niet voor Michael Goodwin en Dan E. Burr, want zoals Jos de Blok (oprichter van Buurtzorg) in een interview ooit zei: ‘Het is heel makkelijk om iets moeilijker te maken, maar heel moeilijk om iets makkelijker te maken’. In het moeilijk maken zijn de meeste economen zeer bedreven, zo goed dat de meeste mensen afhaken zodra het woord economie valt. En dat, zo blijkt uit Economix, is niet verstandig.

Neem nu het populaire idee van de 'vrije markt', gedacht en beschreven door Adam Smith, filosoof en schrijver van The wealth of nations (1776). ‘Het idee van Smith dat de markt ORDE kan scheppen zonder dat iemand ORDERS geeft, is sindsdien de kern van het economisch gedachtegoed’ vertelt de stripversie van Goodwin, als hij op pagina 25 de personificatie van The wealth of nations aanbidt. ‘Maar,’ vervolgt de getekende Goodwin, ‘soms lijkt het alsof mensen meer tijd spenderen aan het VEREREN dan aan het LEZEN van Adam Smith. Smith had ook ANDERE dingen te zeggen, die grotendeels zijn vergeten’. Via tekst, maar vooral via de tekeningen worden dan een aantal van die 'vergeten' dingen van Adam Smith uitgelegd:



Het nut van 'het aftoppen van rente' volgens Adam Smith en wat het is, is in vier plaatjes verteld. Simpel, doeltreffend, duidelijk. Over winsten had Smith ook een mening...



En hij had een mening over vakbonden, kapitalisten, over wat de overheid zou moeten regelen, want ‘markten zullen geen wetten afdwingen, grenzen verdedigen of publieke goederen leveren zoals het schoonvegen van de straten […]’. Maar dat niet alleen, hij vond dat de overheid ‘loonarbeiders moest beschermen [...], de banken eerlijk moest houden, [...], ziekten moest indammen, onderwijsnormen moest opstellen [...] en zelfs openbaar amusement moest bieden’. En dit is nog maar het prille begin van Economix. Er volgen nog veel meer economen, economische ideeën en misvattingen, begrippen en termen, die allemaal op dezelfde grappige maar vooral begrijpelijke wijze worden uitgelegd.



In acht afzonderlijke delen vertelt Goodwin over 'de economie', te beginnen met De onzichtbare hand (Het verre verleden tot 1820) en eindigend met De wereld nu (2001 en daarna). Het is enigszins chronologisch omdat er regelmatig een begrip of idee wordt geïntroduceerd in het ene hoofdstuk dat in latere tijden nogmaals aandacht krijgt. In de loop van de tijd komt de nadruk steeds meer op de (uitwerking van) economische ideeën in de Verenigde Staten te liggen. Dat is niet zo'n groot nadeel als het lijkt, want de invloed van de Verenigde Staten op het Europese economische denken en handelen is enorm.

Aan alles kun je merken dat Goodwin begrijpt wat er nodig is om een ander de wondere wereld van de economie uit te leggen; hij maakt daarbij dankbaar gebruik van het gegeven dat hij zelf met 'nul' kennis aan dit onderwerp begonnen. De bronnen die hij gebruikt heeft, zijn terug te vinden in het uitgebreide literatuuroverzicht achterin. Op zijn website, economixcomix.com, heeft Goodwin nog veel meer informatie staan, waaronder het onderdeel References waar je per combinatie van pagina en panel de referentie naar de bron terug kunt vinden. Hoeveel moeite er in dit boek gestoken is om alles zo begrijpelijk te maken, vertelt Goodwin niet, maar als Jos de Blok gelijk heeft dan doet Economix vermoeden dat dat hij er kei- en keihard aan gewerkt heeft. Met resultaat, want wat is economie eigenlijk simpel.

Gelezen en gerecenseerd voor Hebban.nl.

View all my reviews

Rode sulfur van Robert Bosnak

Rode sulfur by Robert Bosnak
My rating: 2 of 5 stars

'De laag uitgesneden hals van haar japon onthult de bedwelmende aanzet tot haar roomblanke borsten.'
'Wanneer mijn blik dreigt af te dwalen naar haar roomblanke schouders, wend ik me af.'
'In verwarring staar ik naar de parels die als druppels maanlicht op haar zachte hals rusten.'
'Mijn hart is gevulder dan ooit terwijl rivieren van liefde me op het ritme van mijn hartslag doorstromen.'
'Ze staat op, een dun laagje zweet glinstert op haar blozende boezem.'
'Een deel van het bier stroomt over haar kin en sijpelt tussen haar borsten.'

Zo kan ik nog regel, na regel doorgaan... ik ben opgehouden met het onderstrepen van deze clichés, die rechtstreeks uit een Bouquetreeksboek afkomstig lijken te zijn, op het moment dat ik deze regel tegenkwam, die op dezelfde pagina staat als de laatste hierboven:

'Ik neem haar in mijn armen, voel haar vochtige huid tegen de mijne en terwijl ik haar gezicht streel, komt plotseling het verlangen [...]'

Zo jammer, zo jammer. Ik had me echt verheugd op dit boek, omdat het filosofie, wetenschap, alchemie en een tikkeltje fantasy (magie) bijeen zou brengen en zich in ons eigen Nederland zou afspelen. Huygens, Spinoza, de Witt, enz. Maar Bosnak speelt niet. Speelt niet met taal, speelt niet met de (historische) personages die daardoor geen van allen tot leven komen, is bijna irritant consciëntieus als het om de feiten en de feitjes gaat. Zo vertelt hij in een interview dat hij veel schilderijen uit de tijd waarin het verhaal speelt (tweede helft 17de eeuw), heeft bestudeerd, en dat is te prijzen, ware het niet dat de beschrijving van stad en omgeving daardoor op navertellingen van schilderijen lijken. Voeg daar Jungiaanse droomtherapieën en een driehoeksverhouding waarbij de reacties van de betrokkenen, vooral de twee vrouwen, regelmatig nogal 19e-eeuws 'over de top' zijn, en het verhaal van Rode Sulfur, deel 1 is verteld. Op één element na. Er is nog een geheimzinnige figuur met een halvemaanvormige dolk, en de hoofdpersoon Mundanus, is niet zo gecharmeerd van hem omdat hij gevaarlijk is en waarschijnlijk achter de Rode Sulfur aanzit. Spanning levert dat niet op, want daar blijft het vooralsnog bij: vertellen dat het spannend is. Of wordt.

Wellicht wordt die spanning in het volgende deel wel opgebouwd, wellicht heeft Bosnak dan wel het lef om wat vrijheid te nemen bij het vertellen en is hij daardoor in staat om zijn personages wat meer vlees en bloed te gunnen? Deel 1 stelde daarin, wat mij betreft, teleur.

Oh ja, en voor wie wil weten welk verlangen er dan wel bij Mundanus wordt opgewekt door die vochtige huid terwijl hij 'haar' gezicht streelt, zal ik de complete zin hieronder opnemen.

'Ik neem haar in mijn armen, voel haar vochtige huid tegen de mijne en terwijl ik haar gezicht streel, komt plotseling het verlangen in mij op mijn baard te scheren.'

Duh.

Gelezen ihkv de Hebbanleesclub Rode Sulfur

View all my reviews

Lieve van Ronald Giphart

Lieve by Ronald Giphart
My rating: 2 of 5 stars

Noah, een jonge succesvolle regisseur ontmoet via zijn vriend/scenarist Casper, Lieve die zich op dat moment voordoet als prostituee. Het toeval wil dat Noah op zoek is naar een hoofdrolspeelster voor zijn film. Lieve overdondert hem zodanig met haar persoonlijkheid, dat ze niet alleen de hoofdrol in zijn film, maar ook in zijn leven krijgt. Helaas eindigt hun geluk nogal abrupt omdat Lieve door een ongeluk om het leven komt.
Noah wil met zijn nieuwste film een monument oprichten voor Lieve door een film te maken over haar en zijn leven met haar na Sub, hun eerste gezamenlijke succes. Liv Minnema en Bison van Beerschot zijn door Noah uitverkoren om de hoofdrollen te gaan spelen in de film Lieve, terwijl Noah zelf het scenario heeft geschreven.

'En wat vind je van Bison van Beerschot?'
Bison van Beerschot? Was hij gecast voor een rol in deze film?
'Eh... een erg goede acteur.'
Liv keek afwachtend naar Noah.
'Ik vind hem crap, ' zei hij. 'Een totale onbenul. Hij gaat de hoofdrol doen.'
Even staarde Liv hem met lichte verbijstering aan.
'Waarom heb je hem datn gekozen?'
'Omdat hij mij moet spelen. Ik ben ook een totale onbenul.'

Lieve, het boek, begint op de eerste dag van de opnamen en volgt de gebeurtenissen op de set en de levens van enkele bij de film betrokkenen. In korte hoofdstukken van soms maar anderhalve pagina, en zelden langer dan 4 pagina's, wordt het verhaal van het ontstaan van de film afgewisseld met terugblikken die gewijd zijn aan het leven van Lieve en haar relaties met Noah, Casper en anderen.

Lieve is mijn romankennismaking met Giphart. Van hem heb ik eerder wel Kuipkoorts en de graphic novelversie van De wake gelezen, maar zijn romans heb ik lang links laten liggen met het idee dat die niet 'voor mij' zouden zijn. Door de aangename en smakelijk wijze waarop Giphart in Kuipkoorts vertelt over zijn belevenissen met mijn clubje, stapte ik over mijn aarzeling heen en durfde ik (de leesclub van) Lieve aan. Helaas, helaas is deze roman mij niet meegevallen:het is een dun verhaal, met dunne personages, waardoor het nogal slaapverwekkend is. Hier en daar laat Giphart zien dat hij aardig kan schrijven, dat hij met taal kan spelen, maar Lieve komt meestentijds over als een tussendoortje waar hij niet erg goed over nagedacht heeft. Alsof hij dat zelf weet (of omdat hij aan het intellect van de lezers twijfelt?) vindt Giphart het telkens nodig om omstandig uit te leggen wat er aan de hand is:

'Ik heb er zelf voor gekozen deze persoonlijke film te maken,' ging hij verder, 'maar nu pas, nu we eindelijk zijn begonnen, dringt door dat jullie Lieve en mij aan het kapen ... aan het overnemen zijn. Dat verwacht ik van jullie en daarom maken we deze film ook, maar het doet pijn.'

Tja, gut, ik had dat thema natuurlijk kunnen missen, maar erg waarschijnlijk is dat niet, toch?

Nee, het was niet om bovenstaande bemerkingen dat ik voorheen aarzelde om de romans van Giphart te lezen, dus in die zin heeft Lieve me wel verrast. Maar blij verrast? Nee.

Gelezen ihkv de leesclub Lieve via Hebban.nl.

View all my reviews

SPQR van Mary Beard

Aan het eind van SPQR schrijft Mary Beard het volgende:

In het vervolg doe ik aanbevelingen voor een verdere verkenning van de behandelde onderwerpen en verwijs ik naar enkele van de moeilijker vindbare teksten en bronnen die ik genoemd heb, met inbegrip van een aantal oude en nieuwe persoonlijke favorieten.

Het lijkt op een grap. Het kan toch niet waar zijn dat er na die bijna 500 rijk geïllustreerde pagina's over het Romeinse Rijk die eraan vooraf gingen er nog meer te vertellen valt? En toch geloof ik Beard. Ze zou zomaar nog 500 pagina's kunnen volpraten over het grote Romeinse rijk.

In de proloog vertelt Beard waarom Senatus PopulosQue Romanus zoals de officiële naam van het Romeinse rijk luidt, nog steeds belangrijk is: het bepaalt nog steeds hoe wij de wereld zien en begrijpen, en hoe wij over onszelf denken. De moord op Julius Caesar, bijvoorbeeld, levert nog immer de - twijfelachtige - rechtvaardiging voor het afzetten en doden van tirannen, de indeling van het Romeinse rijk ligt ten grondslag aan het moderne Europa, allerlei (politieke) termen zoals senator, plebejer, patriciër, dictator behoren tot de Romeinse nalatenschap en wie kent niet uitdrukkingen zoals 'brood en spelen' e.d.?
Maar wie denkt dat Beard een boek heeft afgeleverd dat pagina na pagina de grootsheid van de Romeinen bejubelt, komt bedrogen uit, want van bewondering in die zin is geen sprake. Integendeel, zij wil juist kritisch kijken naar al die mythen en halve waarheden omtrent de Romeinen waarmee zij is opgegroeid en de zin en onzin daarvan bepalen.

Het idee dat het Romeinse rijk een uniform rijk zou zijn, is bijvoorbeeld een van de sprookjes die Beard onderuit haalt in het hoofdstuk Rome buiten Rome, waarin ze duidelijk maakt dat de Romeinen nauwelijks pogingen hebben ondernomen om hun cultuur aan anderen op te leggen.Uitzonderingen daarop waren de druïden in Brittannië, die heftig onderdrukt werden en natuurlijk de christenen, en toch: "Het is goed mogelijk dat de Romeinen hun normen helemaal niet wilden opleggen. Maar als het hun doel wel was geweest, dan zou het hun toch aan mankracht ontbroken hebben om het te bereiken. Een redelijke schatting is dat er in het hele rijk nooit meer dan tweehonderd uit de Romeinse elite afkomstige bestuurders waren, plus misschien een paar duizend slaven van de keizer [...]". Hoe de Romeinen het met zo weinig mensen toch voor elkaar kregen om vijftig miljoen mensen te regeren, is volgens Beard onder andere aan het leger te danken.

Maar ook de verhalen die daarover verteld worden (b)lijken niet te kloppen. Door middel van het analyseren van bewaard gebleven documenten toont ze aan dat het Romeinse kazerneleven zeer waarschijnlijk een verre van "exclusief mannelijk, zwaar gemilitariseerde systeem" was. Zo is er een brief in Vindolanda, een Romeins fort in Engeland, gevonden waarin een vriendin van de vrouw van de kampcommandant wordt uitgenodigd voor een verjaardagsfeest en zijn er vrouwen- en kinderschoenen gevonden, waardoor het aannemelijk is dat er complete gezinnen woonden in plaats van alleen soldaten.

Beard laat zelden een kans voorbij gaan om dat wat ze te vertellen heeft te verlevendigen aan de hand van 'snedige' uitspraken van bekende en onbekende Romeinen. In Hoe word je een Romein, dat overigens heel wat parallellen vertoont met ons hier en nu, geeft ze Cato het woord, die opmerkt dat de Republiek in verval is, "omdat mooie jongens nu duurder zijn dan een lap grond, en potten ingelegde vis duurder dan landarbeiders." En ze is net zomin te beroerd om de wijze waarop Cleopatra zelfmoord pleegt in twijfel te trekken. Doodgebeten door een slang, die in fruitmand naar binnen is gesmokkeld? Flauwekul, volgens Beard, al was het maar omdat de betrouwbaarst dodelijke slangen zo groot zijn dat ze nooit en te nimmer in een fruitmand zouden passen. Het zijn dat soort anekdotes, maar bovenal haar enorme eruditie die maken dat Beards SPQR een onwaarschijnlijk heerlijke gids door het Romeinse rijk is.

Het achtste leven (voor Brilka) van Nino Haratischwili (feuilleton)

Het achtste leven by Nino Haratischwili


Ik lees dit boek in feuilletonvorm samen met tientallen andere lezers. Mijn indrukken, samen met die van al die andere lezers zijn te vinden op de site van Hebban.nl, waar per week - als er een nieuw deel beschikbaar komt - een pagina gevuld zal worden met onze indrukken. Natuurlijk volgt aan het eind een 'echte' recensie, maar voorlopig neem ik hier elke week een quote op uit het deel dat ik gelezen heb, en een link naar de pagina waar we met zijn allen praten over het net opgeleverde deel en het 'boek tot nu toe'.

- 12 oktober 2016: de proloog

Met dank aan Hebban en de uitgever Atlas Contact.

View all my reviews

Tijdelijke leesclubblog

Vernieuwen in Chrome

Vernieuwen in Edge

Vernieuwen in Explorer

Vernieuwen Firefox

En als de browser aan het vernieuwen is (de gegevens opnieuw opzoekt om te tonen) dan verandert het vernieuwenteken tijdelijk in een kruis, zoals hieronder te zien is.